Creatief werken: SMart

Wat doe je als je van je talent je beroep wil maken wanneer er nog geen juridisch kader voor bestaat? Wel, dan verenig je jezelf en bouw je dat kader… Dat is exact wat de 2 oprichters van SMartBE deden in 1998. SMart heet voluit Steungevende Maatschappij voor artiesten. De 2 oprichters van SMart stelden vast dat het als kunstenaar moeilijk was om legaal de kost te verdienen met creatief werk en dat ze daarbovenop vaak heel slechte posities hadden ten opzichte van hun opdrachtgevers. Kunstenaars kenden hun rechten onvoldoende en ook bij de instanties was er veel onduidelijkheid en verwarring waardoor mensen hun rechten onvoldoende konden benutten. SMart werd opgericht met de missie om daar iets aan te veranderen.

Artistiek talent promoten

Artistiek talent ondersteunen

Doorheen de jaren groeide SMart van een adviesverlener naar een uiterst professionele cluster van diensten voor haar leden en een erkenning als Sociaal Bureau voor Kunstenaars en een Professionele Vereniging voor Creatieve Beroepen. Wie vandaag lid is van SMart (en dat is heel betaalbaar) kan gebruik maken van al die diensten en kan op advies en begeleiding rekenen over een breed spectrum van onderwerpen. Zo is er een belangrijke financiële service die voornamelijk via online tools verloopt. Veel mensen die een talent hebben zijn niet dadelijk in staat om daar op zelfstandige basis hun brood mee te verdienen. Leden van SMart kunnen via SMart vzw opdrachten vervullen zelfs als ze op dat moment werknemer of werkzoekend zijn. SMart factureert de opdrachtgever en zorgt voor een wettelijk statuut als loontrekkende voor de dienstverlener voor de prestatie die men levert. Er is zelfs een loongarantiefonds waardoor je gegarandeerd binnen de 7 dagen na je prestatie wordt uitbetaald door SMart, ook al laat je opdrachtgever op zich wachten. Bij laatbetaling neemt SMart de juridische opvolging op zich. Uiteraard ben je ook grondig verzekerd. Je betaalt een servicekost van 6,5% op je gefactureerde prestaties, wat beduidend minder is dan bij andere commerciële ‘payroll’ agentschappen. Ook voor langere opdrachten of opdrachten waarbij er niet alleen diensten aan organisaties, maar ook producten aan particulieren verkocht worden heeft SMart een oplossing beschikbaar.

Heb je hulp, kapitaal of materiaal nodig voor een groter project? Met het talentplatform SmartAgora, microkredieten, een eigen op de kunsten gericht crowdfunding platform PushCreativity en een leasingdienst waarmee bijvoorbeeld transport kan voorzien worden werkt SMart werkelijk heel erg breed in de ondersteuning van haar leden. SMart is een vzw en maakt dus geen winst om die uit te keren naar aandeelhouders. De inkomsten dienen enkel om de eigen werking te financieren en nieuwe diensten uit te bouwen.

Projecten financieren via SMart

Projecten financieren via SMart

Doorheen de jaren heeft SMart in België een netwerk van 10 kantoren uitgebouwd waar haar 50.000 leden langs kunnen komen. Co-working spaces met burelen en ateliers staan op de agenda. De online tools zijn 24 op 24 beschikbaar via een persoonlijk account. SMart is ondertussen ook in 8 andere landen actief en werkt op internationaal niveau aan de versterking van het statuut van de kunstenaar én aan een ruimer aanbod van hulpmiddelen voor de internationale kunstenaar.

Infosessies voor haar leden

Infosessies voor haar leden

Ik ben gecharmeerd door SMart. De roots van de organisatie liggen in de artistieke sector, maar hun expertise en aanpak is een voorbeeld voor de hele economie. Men zegt vaak dat uit grote nood de beste oplossingen ontstaan en dat is misschien wel bewezen met dit verhaal. Kunstenaars kunnen op SMart rekenen om hun belangen te verdedigen. De organisatie heeft zelfs een juridische dienst uitgebouwd die al 200 processen met de RVA heeft lopen om de belangen van haar leden te verdedigen. Rigide denkwijzen en statuten zijn niet compatibel met creatief werk en SMart neemt het voortouw om zowel reactief belangen te verdedigen als proactief  te lobbyen voor een duurzamer statuut voor de kunstenaar. Dit is alleen mogelijk als mensen zich verenigen rond positieve doelen die ze samen dragen. Bij mijn bezoek bij Frisia Donders, coördinatrice van de SMart kantoren in Vlaanderen in hun kantoor in Brussel viel me dadelijk op dat de sfeer van de organisatie er één is van diep gewortelde samenwerking. Ik leerde er het Franse woord ‘Mutualisation’, waar geen waardig synoniem voor bestaat in het Nederlands. Het betekent zoveel als ‘gemene delers zoeken tussen mensen, raakvlakken opzoeken’. Dat typeert de organisatie en haar visie.

Ik zie SMart als een voorloper in een nieuw soort economie: Een economie die maximaal inzet op het ondersteunen van mensen die hun talent willen delen met anderen, op een positieve manier. Ze heeft respect voor bestaande (juridische) structuren, maar zoekt naar betere alternatieven en werkt deze actief uit voor en met haar leden. Omdat er 50.000 leden zijn, heeft de organisatie ook de nodige slagkracht om effectief projecten te verwezenlijken.

Wie zelf een concreet project heeft, persoonlijk of collectief, kan steeds een kijkje nemen op de website van SMart en overwegen om lid te worden. SMart kan elke professionele uiting van jouw creatief talent juridisch omkaderen, met uitzondering van projecten in de Horeca en de Bouw.

Alle foto’s zijn beschermd, copyright van SMart.

Artikel origineel elders gepubliceerd

 

Coöperatief autodelen: Tapazz

Internationale aandacht voor P2P handel

Peer-to-peer handel is hot. Een goudmijn ook, volgens een aantal investeerders. Peer-to-peer vervoerbedrijf Uber haalde pas nog 360 miljoen dollar vers kapitaal op, omgerekend is dat ongeveer 265 miljoen euro.  Uber lijkt qua model wat op ‘Airbnb’ waarmee je je appartement particulier kan verhuren. Beiden behoren ze tot een nieuwe soort technologiebedrijven dat peer-to-peer handel via het internet en mobiele applicaties faciliteert op internationale schaal . Sommigen loven het innovatieve karaker, anderen noemen het op grote schaal omzeilen van sociale wetgeving die wel geldt voor taxichauffeurs en hoteluitbaters, maar niet voor de particulieren die deze apps gebruiken. Het is waar dat werkomstandigheden en of (brand)veiligheid moeilijk gecontroleerd kunnen worden in een decentraal model zoals dat van Uber of Airbnb. Er wordt voornamelijk gerekend op de gebruiker die een evaluatie achterlaat van de aanbieder na een transactie, heel anders dan formeel georganiseerde controle door een instantie. Onder andere Brussel en Berlijn verboden Uber al en in New York wordt er op gebruikers van Airbnb gejaagd. Wat nu precies hun waarde is zullen we waarschijnlijk later pas ten volle begrijpen, nu kunnen we alvast stellen dat ze heel wat stof doen opwaaien.

Ook sociale innovatie nodig

Technologie stelt on in staat complexe uitdagingen zoals mobiliteit in drukke steden op een efficiënte manier aan te pakken. Of een klassieke bedrijfsstructuur de beste oplossing is voor zulke globale uitdagingen, stellen wij  in vraag. Winstmaximalisatie is tot op heden niet zo compatibel gebleken met arbeidsvoorwaarden en kwaliteit. Anderzijds komt er steeds meer kennis en ervaring beschikbaar om naast de technologische component van de oplossing ook aan de maatschappelijke zijde te innoveren. Ook in België zijn daar mooie voorbeelden van te vinden.

Van eigen bodem: Tapazz

We spraken met Maarten Kooiman, oprichter van het Belgische Tapazz, een coöperatief autodeelplatform. Tapazz is een Belgisch bedrijf dat momenteel in transitie is naar een feitelijke coöperatie. In de praktijk werken ze echter al coöperatief.

Te huur van je buur: Tapazz

Te huur van je buur: Tapazz

Tapazz is een autodeelplatform waarbij je je eigen wagen verhuurt aan mensen uit de buurt. Tapazz werkt met een smartphone applicatie.

Te iOS app van Tapazz

De mobiele webversie van Tapazz

Via de app, of via het web, kunnen eigenaars van een wagen eens ze geverifieerd zijn door het team van Tapazz zelf een uur en/of kilometerprijs instellen voor hun wagen. Potentiële huurders die moeten bewijzen dat ze over een rijbewijs beschikken kunnen via hun account een wagen reserveren. De verhuurder geeft de sleutels af aan de huurder of maakt gebruik van de high-tech optie: het keyless lock. Deze technologie van eigen makelij maakt het fysiek aanwezig zijn voor een sleuteloverdracht overbodig, waarmee een belangrijke drempel weggenomen kan worden.  De auto opent en sluit via de app, op een veilige manier en enkel voor een bevestigde transactie… Het idee is simpel, maar er kwam heel wat ontwikkeling bij kijken om deze technologie aan te kunnen bieden. De verdere afhandeling van de transactie, inclusief de betaling verloopt vlot via de app of de website. Het hele verloop wordt gedekt door een sluitende verzekering.

Hoe Tapazz werkt

Hoe Tapazz werkt

Tapazz wil een coöperatie worden omdat ze zo haar gebruikers beter kan betrekken en bedienen. De dienst die Tapazz aanbiedt, is te complex om als individu te organiseren. Lokaal vraag en aanbod samenbrengen, gebruikers screenen, sleuteloverdracht of een keyless lock ontwikkelen en ter beschikking stellen, de betaling afhandelen en alle partijen verzekeren zijn allemaal functies die enkel efficient kunnen zijn als ze collectief worden ingezet en enkel sociaal zijn als ze ook collectief worden bestuurd. Er is ook kapitaal nodig voor ontwikkeling en om de werking op lange termijn te bestendigen.  Tapazz zoekt participatie van zijn coöperanten. Co-creatief stakeholderschap noemt men dat tegenwoordig.

Zelf eens een ritje maken of je auto verhuren doe je hier.

Artikel oorspronkelijk elders gepubliceerd 

Creatieve Upcycling: Nouvelle Vie

Geen betere manier om van start te gaan met onze verslaggeving van inspirerende projecten als met Nouvelle Vie. Dit jong bedrijf uit Emblem, bij Lier in de provincie Antwerpen wordt geleid door Pieter Van Tulder. Nouvelle Vie heeft een specifieke missie. Het geeft oude materialen een nieuw leven, upcyclen zoals dat hip en trendy heet tegenwoordig. Dat nieuwe leven is er niet enkel voor de materialen en het uiteindelijke product, maar duidt ook op het proces waarmee de creaties tot stand komen.

Pieter zocht naar een uitlaatklep voor zijn bijzonder artistiek en creatief talent. In zijn vorige beroep als roadie bouwde hij hele constructies om ze enkele dagen later terug af te breken. Snel, efficiënt en bovenal vluchtig.  Met Nouvelle Vie kiest Pieter een ander pad en vervaardigt hij duurzame objecten en geeft hij advies. Zo veel als mogelijk laat hij ongezonde ‘nieuwe’ technieken zoals synthetische lijmen en gaat hij voor oude technieken zoals we kunnen zien in deze ‘pen-en-gat’ verbinding die een massief tafelblad, vervaardigd uit oude dakspanten van een schoolgebouw, met haar sokkel verbindt in het leslokaal van Cuperus Koffie in Antwerpen.

Nouvelle Vie Cuperus Koffie

Pen-en-gat verbinding

Pieter beschikt over een volledige moderne uitrusting , maar vertelt ons dat hij meer plezier heeft in zijn werk als hij waar het kan werkt met ambachtelijke methoden en gereedschappen. Je komt er dan ook vlijmscherpe handgemaakte beitels, precisie handzagen uit Japan en andere voor het ongetrainde oog eerder vreemd aandoende gereedschappen tegen. Een belangrijk uitgangspunt voor Nouvelle Vie is om samen met de klant de balans op te zoeken. Er wordt gezocht naar een interieur of meubel dat aan de esthetische, sociale en economische eisen van de klant en van de aanbieder voldoet. Nouvelle Vie levert naast zijn producten, ook begeleiding en advies in ecologische en sociaal verantwoorde werkmethoden.

Wat opvalt is de sfeer in het atelier. Er komt vaak volk over de vloer en tot op heden stelt Pieter het atelier regelmatig open voor knutselaars uit de buurt, die hij met raad en daad bijstaat. Het atelier heeft naast een economische dus ook een sociale functie. De ondernemer betrekt zijn buurt intens. Zo vond de eerste editie van het lokale repaircafé ook bij Nouvelle Vie plaats. Het is een plaats om te leren en te delen, voor Pieter kernwaarden in zijn leven en zijn werk.

Een van de recentste projecten van Nouvelle Vie is het herinrichten van de bovenverdieping en het leslokaal van Cuperus Koffie in Antwerpen. Het is zeker de moeite waard om het daar eens van dichtbij te bekijken, de koffie is er tevens uitstekend en fair geprijsd.

Co-working met koffie in een hip én geupcycled interieur. 

Nouvelle Vie interieur Cuperus

Nouvelle Vie-1

Als je op zoek bent naar green-washing, ben je bij Nouvelle Vie niet aan het juiste adres. Authenticiteit is voor de ondernemer  een kernwaarde. Ben je op zoek naar inspiratie over hoe jij upcycling in je woning of werkplek kan integreren dan is Nouvelle Vie beschikbaar voor advies en uitvoering.

Ben je nieuwsgierig en wil je meer leren over upcycling of ambachtelijke houtbewerking? Dan ben je bij Nouvelle Vie eveneens aan het juiste adres.

Artikel oorspronkelijk elders gepubliceerd.